Energetyka

15

Wpływ zmian klimatu na sektor energetyczny

Wpływ warunków klimatycznych na sektor energetyki w ujęciu całościowym jest bardzo zróżnicowany, dlatego jego przedstawienie wymaga wyodrębnienia i omówienia trzech zagadnień:

  • zmian warunków dystrybucji energii elektrycznej,
  • zmian zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło,
  • zmian możliwości wytwórczych wg. grup technologii:
    • wykorzystujących paliwa kopalne: węgiel, gaz (energetyka konwencjonalna)
    • wykorzystujących odnawialne źródła energii (energetyka odnawialnej)

W polskim systemie elektroenergetycznym dominują sieci napowietrzne. Zakopane w ziemi kable stosowane są tylko w dużych aglomeracjach miejskich przy przesyle prądu o niskim i średnim napięciu. Sieci przesyłowe o napięciu 400 i 220 kV są praktycznie w 100% napowietrzne, z wyjątkiem kablowego połączenie dnem Bałtyku między Polską a Szwecją. Całkowita długość linii o napięciu 110 kV wynosi ponad 32,5 tys. km, z czego zaledwie niecałe 100 km to linie kablowe. Długość linii średniego napięcia w Polsce wynosi około 300 tys. km, w tym kablowych – 62 tys. km. Linie niskiego napięcia w przeważającej części (poza dużymi aglomeracjami miejskimi) prowadzone są napowietrznie. Jedynie sieci kablowe są odporne na warunki atmosferyczne, sieci napowietrzne – pozostają narażone na awarie spowodowane wichurami i nadmiernym oblodzeniem.

Występowanie ekstremalnych zjawisk pogodowych, typu huragany czy intensywne burze, może doprowadzić do zwiększenia ryzyka uszkodzenia linii przesyłowych i dystrybucyjnych, a zatem ograniczenia w dostarczaniu energii do odbiorców. Najważniejsze zjawiska zwiększające ryzyko zniszczeń sieci przesyłowych to: burze, w tym burze śnieżne, oblodzenie  sieci przesyłowych i silny wiatr. Za istotne dla sieci przesyłowych i dystrybucyjnych uznano dwa parametry, które jako opisujące warunki atmosferyczne oddziałujące bezpośrednio na sieci napowietrzne, przyjęto za umowne kategorie „monitoringu” wpływu zmian klimatu:

D1 – duża prędkość wiatru w porywach (porywistość wiatru)

D2 – wahania temperatury około 0oC (oscylacje wokół temperatury 0oC)

Wzrost wartości obu tych wskaźników zwiększa awaryjność systemu dystrybucji energii elektrycznej. Oblodzenie związane jest przede wszystkim z „przechodzeniem” temperatury powietrza przez próg 0oC przy jednoczesnym opadzie śniegu lub deszczu. Ze wzrostem średniej temperatury zimą związany jest wzrost częstotliwości tych „przejść”, tym samym wzrasta zagrożenie zerwania sieci przesyłowych.

Ciepłownicze sieci przesyłowe, podobnie jak elektroenergetyczne sieci kablowe, nie są wrażliwe na zmiany klimatu.

 

Zmiany zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło

W przypadku zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło w Polsce obserwuje się dwie tendencje:

  1. zmniejszenie się różnic w zapotrzebowaniu na moc w miesiącach zimowych i letnich (rys.1)
  2. stopniowy wzrost zapotrzebowania na moc i energię w ciągu roku (rys.2).

Rysunek 1. Średnie miesięczne krajowe zapotrzebowanie na moc w szczytach wieczornych w dni roboczeRysunek 1. Średnie miesięczne krajowe zapotrzebowanie na moc w szczytach wieczornych w dni robocze  (dane PSE Operator [1])

 

Rysunek 2. Zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce (dane PSE Operator [1])Rysunek 2. Zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce (dane PSE Operator [1])

 

W ostatnich 10 latach jest obserwowany wyraźny trend zmniejszenia się różnicy między zapotrzebowaniem na moc latem i zimą. W 2000 roku różnica między maksymalnym i minimalnym średnim miesięcznym zapotrzebowaniem na moc wynosiła ok. 6,5 tys. MW. W 2011 r. zmniejszyła się do ok. 4,5 tys. MW. Widoczny przyrost zapotrzebowania na moc w miesiącach letnich wynika ze wzrostu zamożności społeczeństwa, a tym samym większych wymagań co do komfortu termicznego w miejscach pracy i mieszkaniach.
Mimo widocznego rosnącego z roku na rok zapotrzebowania na zużycie energii elektrycznej na mieszkańca w Polsce, jest ono ciągle dwukrotnie mniejsze niż w innych krajach UE (rys.3), stąd z dużym prawdopodobieństwem można założyć, że będzie ono rosło nadal.

Rysunek 3. Zużycie energii elektrycznej na mieszkańca w krajach UE

Rysunek 3. Zużycie energii elektrycznej na mieszkańca w krajach UE

 

O ile w perspektywie przyszłych lat  prognozowany jest wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, to w przypadku ciepła spodziewać się należy utrzymania lub nawet spadku aktualnych potrzeb. Tendencja utrzymywania się dotychczasowego zapotrzebowania jest wypadkową dwóch podstawowych składowych: ciągłego przyrostu liczby mieszkań, połączonego ze wzrostem ich powierzchni, i jednoczesnego spadku jednostkowego zapotrzebowania na ciepło w istniejących mieszkaniach.

Wpływ temperatury zewnętrznej na zapotrzebowanie na ciepło wymiarowany jest zwykle liczbą tzw. stopniodni. Z projekcji klimatu wynika, że do 2070 roku liczba stopniodni, zależnie od rejonu Polski, zmniejszy się o ok. 17%, przy czym zmniejszą się przestrzenne różnice w potrzebach cieplnych w skali kraju. Zmniejszenie zapotrzebowania będzie korzystne dla scentralizowanych systemów ciepłowniczych, gdyż osłabnie dysproporcja między zapotrzebowaniem letnim (ciepła woda użytkowa) a zimowym (dodatkowo ogrzewanie).

Analiza zmian zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło pozwoliła wyróżnić 4 parametry związane z temperaturą jako klimatyczne wskaźniki prognozy zapotrzebowania:

  • Z1 – wysoka temperatura latem;
  • Z2 – wysoka temperatura zimą;
  • Z3 – niska temperatura latem;
  • Z4 – niska temperatura zimą;

 

Tabela 1. Zapotrzebowanie na energię elektryczną i ciepło według wyróżnionych umownych kategorii klimatu (+ oddziaływanie; – brak oddziaływania, 0 neutralny)

Tabela 1. Zapotrzebowanie na energię elektryczną i ciepło

 

Możliwości wytwórcze energetyki paliw kopalnych

Wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach zasilanych paliwami kopalnymi jest realizowane w dwóch podstawowych układach technologicznych: blokach parowych zasilanych węglem kamiennym, wytwarzających ponad 90% energii elektrycznej w kraju, oraz układach gazowo-parowych zasilanych gazem. Kluczowe znaczenie dla produkcji energii ma dostępność wody do chłodzenia. Pobór wody do tych celów stanowi 70% całkowitych poborów wody w Polsce. W warunkach dużej zmienności opadów, skrajne stany wody na rzekach (powodzie lub susze) i wzrost niestacjonarności przepływów, mogą zakłócić dostępność niezbędnej ilości wody na potrzeby chłodzenia. Ponadto, ze względu na wzrost średniej temperatury wody wykorzystywanej w celu chłodzenia, możliwe jest obniżenie sprawności układu tradycyjnych elektrowni i obniżenie ilości energii produkowanej w tych instalacjach. W przyszłości, również w sytuacji zastosowania energetyki jądrowej, wyższa temperatura w systemach chłodzenia może oznaczać niższą efektywność tych źródeł energii.

Z zasady pracy każdego silnika cieplnego wynika potrzeba oddania ciepła w tzw. dolnym źródle. Im niższa temperatura tego źródła tym wyższa sprawność cyklu pracy i większa wytwarzana moc elektryczna. W praktyce stosowane są dwa rodzaje chłodzenia:

  • w obiegu otwartym wodą z rzeki lub zespołu jezior,
  • w obiegu zamkniętym w tzw. chłodni kominowej, gdzie ciepło przekazywane jest do powietrza.

W przypadku chłodzenia w obiegu otwartym, woda użyta do chłodzenia i wprowadzana na powrót do rzeki/jeziora jest traktowana jako „zanieczyszczenie termiczne” – stąd dodatkowe ograniczenia wynikające z konieczności nie przekraczania dopuszczalnego wzrostu temperatury w rzece. Przy niskim stanie wody w rzece oznacza to konieczność ograniczania mocy siłowni.

W układzie gazowo – parowym sprawność i moc zależą dodatkowo od temperatury powietrza wykorzystywanego do spalania paliwa. Ze wzrostem temperatury rośnie praca potrzebna do sprężania powietrza, a tym samym zmniejsza się sprawność i moc układu. W układzie parowym, w którym powietrze podawane jest do paleniska pod ciśnieniem atmosferycznym, wpływ ten jest pomijalny.

W odniesieniu do zmian klimatu, wyróżniono dwa  parametry meteorologiczne niezbędne do prognozowania możliwości wytwórczych energii obu technologii:

  • W1 – wysoka temperatura powietrza
  • W2 – duża ilość opadów

 

Tabela 2. Sprawność i moc wytwórczych instalacji energetycznych według „umownych k” („++” oznacza znaczny wpływ, „+” widoczny wpływ, a „0” brak wpływu)

Tabela 2. Sprawność i moc wytwórczych instalacji energetycznych

 

Natomiast technologie wytwarzania ciepła nie zależą od warunków klimatycznych.

 

Wpływ zmian klimatu na energetykę odnawialną

Energetykę odnawialną można podzielić na następujące podsektory:

  • energetyka słoneczna cieplna (produkcja ciepła) i fotowoltaiczna (produkcja energii elektrycznej) energetyka wiatrowa (produkcja energii elektrycznej),
  • energetyka wodna (produkcja energii elektrycznej),
  • energetyka związana z wykorzystaniem biomasy, tzw. energetyczne wykorzystanie biomasy (produkcja ciepła i/lub energii elektrycznej),
  • energetyka związana z wykorzystaniem energii zawartej w otoczeniu zewnętrznym za pośrednictwem pomp ciepła (produkcja ciepła),
  • energetyka geotermalna (głęboka, produkcja ciepła, w dalszej przyszłości energii elektrycznej – obiegi ORC).

Większość energii odnawialnych (energia wiatru, wody, biomasy) jest pochodną energii promieniowania słonecznego, ale wykorzystuje się również energię promieniowania słonecznego w sposób bezpośredni. Dostępność energii ze źródeł odnawialnych, w zależności od źródła, charakteryzuje się dużą zmiennością w czasie. Z jednej strony zmienność ta ma charakter deterministyczny i jest związana przede wszystkim z porami roku, dnia, itp., z drugiej strony – losowy. Cechy te powodują, że w większości przypadków muszą być stosowane odpowiednie technologie magazynowania energii co wpływa na efektywność jej wykorzystania. Jakościowe i ilościowe oddziaływanie warunków atmosferycznych, a w dłuższej perspektywie – zmian klimatu – na ten sektor, jest związane z:

  • wzrostem temperatury,
  • zmianami opadów,
  • zmianami wilgotności,
  • prędkości wiatru,
  • wielkością napromieniowania słonecznego,
  • czasem oddziaływania ww. (krótko-, długotrwały).

i różne zależnie od:

  • rodzaju źródła energii odnawialnej, czyli rodzaju energetyki OZE,
  • wielkości instalacji/systemu OZE (moce zainstalowane),
  • funkcji i cech użytkowych instalacji/systemu OZE,
  • lokalizacji urządzeń/instalacji/ systemu OZE,
  • posadowienia urządzeń/instalacji/systemu OZE,
  • konstrukcji urządzeń/instalacji/systemu OZE.

Oddziaływanie krótkotrwałe z reguły ma charakter jednodniowy, kilku -  lub kilkunasto – godzinny, w zależności od rodzaju energetyki odnawialnej, natomiast długotrwałe – kilkudniowy. Analiza wrażliwości sektora energetyki została przeprowadzona dla dwóch typów producentów i odbiorców energii ze źródeł odnawialnych:

  • energetyki mikroskali (mikroenergetyki)  – wytwórca energii jest równocześnie jej odbiorcą,
  • energetyki średniej- i dużej- skali – wytwarzanej w scentralizowanych systemach wytwarzania i rozdziału energii.

W pierwszym przypadku mamy do czynienia z małymi instalacjami skojarzonymi z budynkiem, w którym są wykorzystywane. Należy sądzić, że ta forma energetyki odnawialnej będzie szczególnie rozwijać się w najbliższym czasie na terenach pozamiejskich i przedmieściach miast w związku z realizacją postanowień Dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków zobowiązującej od 2020 r. sektor budownictwa do  projektowania i wznoszenia wszystkich nowych budynków jako obiekty blisko zero-energetyczne w użytkowaniu.

W drugim przypadku mamy do czynienia z systemami scentralizowanymi, które mogą być bezpośrednio skojarzone z budynkami (systemy średniej skali), ale w większości są to instalacje niezależne, dużej mocy, zlokalizowane w samych miastach lub poza nimi, zasilające sieć centralną lub sieć zdalaczynną.

W instalacjach skali mikro- i średniej- zintegrowanych z budynkiem, wpływ oddziaływania klimatu będzie praktycznie tożsamy z oddziaływaniem na sam budynek. Dla wszystkich systemów, niezależnie od skali, istotne są takie zagrożenia jak: zalanie, podtopienie wodą gruntową lub powodziową, osuwiska, zniszczenia wywołane przez wiatr, intensywne opady, w tym śnieg, grad, burze, nawałnice i sztorm (przy lokalizacji na morzu lub w pobliżu morza).

W przypadku energetyki odnawialnej zmiany klimatu mogą mieć wpływ przede wszystkim na:

  • dostępność danego źródła OZE,
  • wydajność energetyczną danego urządzenia/systemu OZE,
  • trwałość i niezawodność danego urządzenia/systemu OZE.

Energetyka słoneczna cieplna wykorzystuje energię promieniowania słonecznego do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania pomieszczeń, lub do chłodzenia i klimatyzacji, w instalacjach wyposażonych w kolektory słoneczne różnego typu. Słoneczne instalacje grzewcze obecnie są zawsze skojarzone z innym odnawialnym źródłem (z reguły wykorzystywanym za pośrednictwem pompy ciepła) lub konwencjonalnym źródłem ciepła. Instalacje słonecznego chłodzenia składają się z instalacji słonecznej współpracującej z sorpcyjnymi urządzeniami/systemami chłodniczymi. Pojawiają się instalacje wysokotemperaturowe stosowane do wytwarzania ciepła procesowego wykorzystujące technologie kolektorów koncentrycznych (skupiających). Przy obecnym poziomie zaawansowania technologicznego i warunkach nasłonecznienia tego typu kolektory nie działają jeszcze w Polsce efektywnie.  W przypadku energetyki słonecznej cieplnej, niezależnie od jej skali, mróz i śnieg krótkotrwały nie mają wpływu na technologie. Natomiast upał krótko- i długotrwały wpływa pozytywnie na technologie zależne nie tylko od promieniowania słonecznego, ale i od temperatury otoczenia, tak jak w przypadku. technologii kolektorów płaskich cieczowych. Jednak długotrwały upał może wpływać negatywnie na długość życia urządzenia/systemu OZE (starzenie się materiałów bezpośrednio kontaktujących się z otoczeniem) w czasie ich eksploatacji.

Mróz długotrwały teoretycznie powinien mieć pozytywny wpływ na dostępność źródła OZE, bowiem z reguły dużym mrozom towarzyszy duża przejrzystość atmosfery, a więc duże nasłonecznienie, co w konsekwencji ma to również wpływ na wyższą wydajność energetyczną urządzenia/systemu OZE. Wyjątkiem są technologie cechujące się stratami ciepła zależnymi od temperatury otoczenia zewnętrznego (odbiorniki promieniowania słonecznego – płaski cieczowy i powietrzny kolektor słoneczny są wymiennikami ciepła usytuowanymi w otoczeniu zewnętrznym, stąd mróz – niska temperatura zwiększa straty ciepła). Jednakże przy długotrwałym mrozie jest wymagana bardziej wydajna praca instalacji grzewczej. Można przyjąć, że w przypadku technologii małej i średniej  skali kolektorów zintegrowanych z dachem duży długotrwały mróz nie ma bardzo istotnego znaczenia. Natomiast w przypadku instalacji wolnostojących dużej skali długotrwały mróz ma wpływ negatywny, zwiększa bowiem straty ciepła odbiorników słonecznych. Wobec oczekiwanego wzrostu temperatury w okresie zimowym można oczekiwać, że efektywność tych urządzeń w zimie będzie większa.

Oczywiście krótkotrwałe i długotrwałe nasłonecznienie ma pozytywny wpływ, jednakże w przypadku instalacji wielkogabarytowych dużej mocy występują różnice wynikające z różnych rozwiązań konstrukcyjnych, w tym ze wspomnianego wcześniej faktu, że instalacje te są z reguły wolnostojące, rzadziej zintegrowane z budynkiem. Konstrukcja urządzeń/instalacji dużej skali, jak również wydajność energetyczna urządzeń/systemu, mogą być wrażliwe na długotrwałe okresy dużego nasłonecznienia. Takie warunki mogą bowiem prowadzić do przegrzewania czynnika roboczego instalacji (długotrwały brak odbioru), co przy braku odporności urządzeń/systemu na długotrwałe utrzymywanie się temperatury czynnika roboczego blisko tzw. temperatury stagnacji (w pewnych obszarach instalacji), w konsekwencji prowadzi do mniejszej wydajności energetycznej, a ostatecznie nawet do zniszczenia instalacji.

Krótkotrwałe opady deszczu przy temperaturze dodatniej mają wpływ pozytywny, bowiem pełnią one funkcję czynnika czyszczącego powierzchnię zewnętrzną odbiornika energii promieniowania słonecznego. Natomiast długotrwałe deszcze (w konsekwencji – długotrwałe zachmurzenie), a w szczególności długotrwałe opady śniegu, mają ujemny wpływ. Grad praktycznie nie ma znaczenia, gdyż zwykle jest krótkotrwały,a kolektory słoneczne przechodzą odpowiednie standardowe próby odpornościowe, chyba że rozmiary gradzin będą większe niż “zwykle”, a technologia pod względem wytrzymałościowym będzie do tego nieprzygotowana.

Długotrwały wiatr o dużej prędkości (wzrost strat ciepła z powierzchni odbiorników promieniowania słonecznego), z towarzyszeniem gwałtownych burz, nawałnic, będzie wpływać negatywnie na większość słonecznych instalacji cieplnych, w szczególności –  instalacji wolnostojących. W przypadku instalacji zintegrowanych z budynkiem wpływ wiatru jest praktycznie nieistotny.

W odniesieniu do instalacji fotowoltaicznych wpływ warunków klimatycznych jest nieco odmienny. W wyniku pracy ogniw PV ich temperatura rośnie, a wskutek tego sprawność pracy ogniwa spada. Sprawność będzie tym niższa, im wyższa temperatura otoczenia. W przypadku instalacji PV dużej skali wiatr nawet silny i długotrwały będzie miał wpływ pozytywny zwiększając konwekcyjne chłodzenie.

Krótkotrwały deszcz pełni rolę czyszczącą panele fotowoltaiczne, natomiast długotrwały deszcz związany z dużym zachmurzeniem ogranicza wydajność tych instalacji. Krótkotrwały śnieg, praktycznie nie ma znaczenia, natomiast długotrwały zalegający na panelach PV uniemożliwia ich stosowanie.

Dla energetyki wiatrowej, duże nasłonecznienie i opady deszczu przy wysokiej temperaturze powietrza nie mają znaczenia, niezależnie od czasu ich oddziaływania. Długotrwałe opady śniegu będą mieć znaczenie negatywne dla systemów małej skali, a szczególnie mikroskali (moce rzędu od kilku do kilkunastu W), kiedy to turbiny wiatrowe, zwłaszcza te o osiach pionowych, są zlokalizowane bezpośrednio na budynku. Długotrwałe mrozy mogą mieć ujemny wpływ na turbiny wiatrowe, zwłaszcza w przypadku parków wiatrowych zlokalizowanych na morzu, szczególnie jeśli pojawią się warunki do ich oblodzenia. Dostępność źródła zależy od prędkości wiatru i od czasu jej występowania. Oprócz dolnej granicy prędkości wiatru (w zależności od stosowanej technologii minimum to 3–5 m/s) wpływającej na opłacalność eksploatacji turbin wiatrowych przyjmuje się również górną granicę (rzędu 25 m/s). Z reguły przy prędkości wiatru rzędu 12 m/s wiatraki osiągają swoją maksymalną moc i utrzymuje się ona na tym samym poziomie do górnej dopuszczalnej prędkości. Bezwietrzna pogoda oznacza brak możliwości pracy elektrowni wiatrowych. Prognozy zmian klimatu wskazują, że takie sytuacje będą występować częściej. Duże zagrożenie stanowią opady deszczu przechłodzonego tj. w temperaturze powietrza w okolicy 0°C gdyż powodują oblodzenie i w konsekwencji mogą prowadzić do uszkodzeń instalacji.

Wrażliwość energetyki wodnej jest ścisłe związana z wrażliwością zasobów i gospodarki wodnej. Zmniejszenie poziomu wody w rzekach prowadzi w konsekwencji do zmniejszenia, ograniczenia lub nawet uniemożliwienia wykorzystania energii spadku wód powierzchniowych. Zjawiska te są szczególnie dotkliwe dla małych elektrowni wodnych (moce rzędu 100 kW). Deszcze po okresach suszy będą mieć oczywiście wpływ pozytywny, ale deszcze powodujące powodzie również uniemożliwią wykorzystanie energetyki wodnej.

W zakresie wykorzystania biomasy jako źródła energii, wrażliwość na zmiany klimatu związana jest warunkami wegetacji.
Energia geotermalna głęboka nie jest zależna od zmian klimatycznych.

Natomiast w przypadku energii geotermalna płytkiej, związanej z wykorzystaniem warstw powierzchniowych i płytkich gruntu jako źródła ciepła, wpływ mają: temperatura zewnętrzna, temperatura gruntu i wody. W przypadku gruntowych pomp ciepła wykorzystujących wymienniki poziome usytuowane na głębokości od 1 do 2 m pod powierzchnią – odbiór ciepła z gruntu jest ściśle związany z warunkami klimatycznymi w danym miejscu i czasie. Wymienniki pionowe, tzw. sondy gruntowe, są umiejscowione od 1 do 100 m w głąb ziemi. Warunki klimatyczne mają niewielki wpływ na ich funkcjonowanie. Moce zainstalowane systemów są małe lub średnie, nie ma jak na razie systemów dużej skali. Zachowanie termiczne gruntu jest związane ze zjawiskami zachodzącymi w otoczeniu zewnętrznym, ale to oddziaływanie jest przesunięte (opóźnione) w czasie i niwelowane przez oddziaływanie energii wnętrza ziemi (co prawda w warstwach powierzchniowych wpływ strumienia geotermalnego jest nieznaczny). Oddziaływanie otoczenia zewnętrznego występuje jedynie, gdy ma charakter długotrwały. Wysoka temperatura i duże nasłonecznienie mają pozytywny wpływ na jakość cieplną gruntu, którą zwiększają także takie czynniki jak opady deszczu i śniegu. Wzrost wilgotności gruntu poprawia warunki odbioru ciepła (wzrost przewodności). Jedynym parametrem klimatu, który wpływa negatywnie na tę technologię OZE jest niska ujemna temperatura powietrza, a w konsekwencji niska temperatura warstw powierzchniowych gruntu zimą. Co więcej długotrwały mróz powoduje, że strefa przemarzania jest głębsza i temperatura w gruncie niższa.

 

Działania ograniczające niekorzystny wpływ klimatu

Celowe jest tu podjęcie działań zmniejszających liczbę awarii i ułatwiających ich usuwanie, tj.:

  • zobligowanie operatora systemu przesyłowego (oraz operatorów systemów dystrybucyjnych) do wprowadzenia technologii i procedur odladzania linii napowietrznych,
  • stopniowa wymiana linii napowietrznych na kablowe (szczególnie linii niskiego napięcia),
  • likwidacja barier w dostępie ekip remontowych do sieci przesyłowych w przypadku konieczności usunięcia awarii,
  • preferowanie budowy bloków z zamkniętymi układami chłodzenia, głównie poprzez decyzje środowiskowe,
  • wsparcie inwestycji w obszarze jednostek szczytowych i interwencyjnych (gazowych) poprzez ogłoszenie przetargów (pomoc publiczna).

Oprac. na podstawie ekspertyz projektu KLIMADA

 

Link1 Instytu Ochrony Środowiska Ministerstwo Ochrony Środowiska